[NOOT: dit artikel was verloren gegaan bij een server crash. Ik vond het terug op (heel bijzonder) Marokko.nl. Zonde om weg te gooien, dus ik plaats het opnieuw. Voor de goede orde: dit komt dus eigenlijk v??r het artikel "Waarom ik Bert Brussen 'stalk'.]
---
Eigenlijk moet ik het niet doen. Het is onverstandig. Maar ja. Het zit me dwars. Het is, jawel, een Misstand! Ik wil het met u hebben over het groepsgedrag in blogcommunities. Blogs lijken in veel gevallen op apenkolonies. Of fanclubs. Of elke andere samenscholing van machomannetjes. Ik kom op dit onderwerp door wat ik deze week las op het blog van Bert Brussen. U kent hem
waarschijnlijkmisschien niet, maar dat is dus een blogger annex columnist die ontzettend hard kan brullen. Op zijn blog heeft hij kritiek op van alles en nog wat, altijd ongezouten en met veel misbaar. Het is een ?opinion leader? met een ontzettende grote plasser. Verbaal dan.
Deze primaat heeft, zoals dat vaak gaat met Alphamannetjes, een vaste clan om zich heen verzameld. Dit zijn veelal minder begaafde mannetjes (zelden zit er een wijfje tussen) die zich blaken in de macht van de grote Bert Brussen. Iets van zijn faam straal ook af op deze meelopers. Zij apen hem na, verdedigen hem door dik en dun, en volgen kritiekloos zijn geurspoor.
Wat hij doet, doen zij ook. En daar gaat het mis.
Op Alphamannetjes rust een zware verantwoordelijkheid. Zij moeten hun volgers tot voorbeeld dienen. Zeker voor iemand als Brussen, die een zeker moreel overwicht claimt (hij weet hoe het hoort, zo blijkt uit al zijn blogjes) is het belangrijk dat hij zelf van onbesproken gedrag is. Maar helaas. Daar gaat het mis. Brussen is even feilbaar als u en ik, en gaat op sommige momenten hopeloos de mist in.
Er zijn wat ongeschreven wetten in blogland. Bijvoorbeeld dat je in discussies probeert inhoudelijk te blijven. Dat je je opponent niet van nazi-sympathie?n beschuldigt (de Godwin-val), dat je het inhoudelijk houdt, serieuze argumenten gebruikt en de persoonlijke levenssfeer respecteert.
Op dat laatste punt gaat het faliekant mis in de Brussenclan. Het Alphamannetje ziet er namelijk geen been in zijn macht als webmaster (die de IP-adressen en e-mailadressen van de reageerders kan zien) te misbruiken in de discussie. Als iemand kritiek uitoefent op Big Bert, gaat Brussen niet altijd inhoudelijk de discussie aan. Nee, soms zoekt hij uit wie de reageerder is om hem persoonlijk aan te vallen.
Een voorbeeld. Bert Brussen werd onlangs volledig onterecht aangeklaagd en door de politie verhoord wegens bedreiging van Geert Wilders. Dit omdat hij een Tweet van een of andere mafkees had geciteerd op zijn blog. Op zich een kansloze actie van justitie, maar dat doet er nu even niet toe. Een van de reageerders, MarcW, stelde op het blog van Bert Brussen voorzichtig vraagtekens bij diens beweegredenen. Ook weer legitiem, met een slag om de arm en eigenlijk nog tamelijk vriendelijk.
Brussen reageerde als door een slang gebeten op deze ?advocaat van de duivel? en zette hem met een sneer op zijn plaats. MarcW liet dat niet over zijn kant gaan en eiste op luide toon tekst en uitleg.
Wat deed Brussen? Ging hij er dieper op in? Kwam hij met stevige argumenten om zijn gelijk te staven? Nee. Hij misbruikte de persoonlijke informatie van de reageerder om uit te vinden wie er achter diens ?nickname? schuilde en probeerde hem belachelijk te maken met persoonlijke informatie uit een andere bron. Totaal ongerelateerd aan de onderhavige discussie.
Een grote fout. Want daarmee laat het Alphamannetje aan zijn volgers zien dat het OK is om mensen persoonlijk aan te vallen. Dat argumenten niet nodig zijn als je iemand op zijn identiteit kan pakken.
De ramificaties van deze houding blijken zonneklaar in andere onderwerpen op het blog van Brussen. Als ene Jorg Kennis op Twitter kritisch over Brussen is, begint een anonieme reageerder Kennis al direct moedwillig te beschadigen (reactie #2). Deze reageerder noemt Kennis met naam, naam van zijn bedrijf en professionele activiteit en trekt de kwaliteit van zijn diensten in twijfel. Als iemand JorgK nu Googlet, vindt hij deze diskwalificatie van zijn kwaliteiten als professional. Niet omdat hij slecht werk of beroerde spullen levert, maar omdat hij het niet 100% eens wenste te zijn met Bert Brussen! Kritiek op het Alphamannetje. Niet slim.
En Brussen... die laat het gebeuren. Dat is nog wel het meest kwalijke. Dat iemand die zich opwerpt als ?geweten der natie? het toestaat dat kritische geesten op zijn site willens en wetens beschadigd worden door anonieme Brussenfans. Brussen laat het gebeuren. Daarmee heeft Bert Brussen zich gediskwalificeerd om ooit nog een moreel oordeel te vellen over wat dan ook.
Of iemand moet een goed argument hebben voor het tegendeel.
Van Stokkom stelt: "Masculiene rolmodellen zijn aan een opgang bezig. Het ideaalbeeld van de deugdzame patriarch is vervangen door het nieuwe mannelijke ideaalbeeld: de krijger. De krijger moet vooral streetwise en assertief zijn. Hij moet er vervaarlijk uitzien, bijvoorbeeld met behulp van producten uit de ?gangsta-cultuur?."
Dit is precies wat we zien bij Brussen en zijn volgers. Brussen gebruikt een avatar waarop hij een dikke sigaar rookt. Zijn 'fan' Robert Engel heeft een zonnebril op en een sigaret tussen de lippen. Weer een andere fan draagt een capuchon. En allemaal kijken ze hooghartig of gemeen de lens in.
"Oppervlakkig zou ik het niet willen noemen. Maar je kunt er op het werk en in het gezin niet mee vooruit, het heeft een nogal onbehouwen karakter. Alleen in vrijetijdsarena?s kun je er goede sier mee maken."
Ook dit lijkt te kloppen. In de rechtstreekse omgang is Brussen poeslief. Hij laat zich gedwee interviewen door HBO-studentjes, valt geen enkel moment naar ze uit, beantwoordt de domste vragen met een verontschuldigend, ja zelfs verlegen glimlachje. Maar zodra hij in de rol van commentator of columnist zijn krijgersmasker op zet, is het weer 'hoer', 'fascist' en 'Dutroux' wat de klok slaat. Dan eist hij zijn vrijheid van menigsuiting op.
Van Stokkom zegt hierover: "Vrijheid wordt hier meer gezien als ?vrij zijn van dwang?. Dat is de zogenoemde ?negatieve vrijheid?. Bijvoorbeeld de vrijheid om te beledigen of drugs te consumeren, zonder dat je daarbij iets in de weg wordt gelegd."
Dat vat mijn probleem met de online 'brussers' wel aardig samen. Het gevaar dreigt dat sommige van de duizenden meelezertjes denken dat Brussens online persona een echt mens is. Ze zien zijn rol als een rolmodel. Ook zij willen zo zijn en leven: vrij om zich niet te conformeren aan suffe fatsensregels. Maar ook die verantwoordelijkheid wijst Brussen resoluut van de hand. Wat anderen doen of denken is zijn probleem niet. Ieder voor zich moet zijn eigen gedrag bepalen. Ieder voor zich.
Ik vind dat jammer.